Skip navigation (access key S)

Access Keys:

Cyfrinachedd

Angen siarad â rhywun nawr?

  • Cael cyngor cyfreithiol cyfrinachol am ddim

    Galwch 08001 225 6653
  • Dydd Llun i Ddydd Gwener 9.00am i 8.00pm
  • Dydd Sadwrn 9.00am i 12.30pm
  • Mae galwadau yn costio o 4c y funud - neu gofynnwch i ni eich ffonio'n ôl

Chwiliwch am gynghorwyr yn eich ardal chi

13. Rwyf yn cael problemau gyda budd-dal tai.

Sut i herio penderfyniadau, cwyno, neu ddelio â gordaliad neu danddaliad.

Mae budd-dal tai yn ddibynnol ar brawf moddion, felly mae p'un ai y gallwch ei gael ai peidio yn dibynnu ar faint yw eich incwm ac ar arian arall sydd gennych. Caiff ei weinyddu gan eich awdurdod lleol (cyngor). Caiff pobl nifer o wahanol broblemau gyda budd-dal tai, yn cynnwys:

  • oedi wrth brosesu hawliadau;
  • gordaliadau neu danddaliadau;
  • anhawster wrth ôl-ddyddio hawliad; a
  • swm y budd-dal yn annigonol i dalu am y rhent.

Herio penderfyniad budd-dal tai

Os credwch y gwrthodwyd ar gam eich hawliad am fudd-dal tai neu nad yw'r swm yn gywir, gallwch ei herio. Mae gennych hawl cyfreithiol i ofyn i'r awdurdod lleol i ailystyried ei benderfyniad, neu gallwch apelio i dribiwnlys annibynnol. Dylech gymryd camau o fewn un mis o'r penderfyniad.

Os ydych yn anhapus gyda phenderfyniad ynglŷn â'ch budd-dal tai (er enghraifft, nid yw'n ddigonol i dalu am y rhent), gallwch ofyn i'r awdurdod lleol ailedrych ar y penderfyniad. Dylech wneud hyn o fewn chwe wythnos o dderbyn eich penderfyniad ynglŷn â budd-dal tai.

Wedi i'r awdurdod lleol ailedrych ar eich achos, bydd yn ysgrifennu atoch i'ch hysbysu am y canlyniad. Bydd hefyd yn dweud wrthych a oes gennych hawl gyfreithiol i apelio yn erbyn y penderfyniad os ydych yn anhapus ag o. Dylech wneud hyn o fewn un mis. Gall y bydd yr awdurdod lleol yn darparu ffurflen i chi gyflwyno'ch apêl arni, neu gall y bydd llythyr yn dderbyniol ganddo os yw'n cynnwys yr holl wybodaeth sydd ei angen arno.

Gordaliad a thandaliad

Os telir i chi fwy o fudd-dal tai nag y mae gennych hawl iddo, fel rheol mae'n rhaid i chi ei dalu'n ôl. Fodd bynnag, nid oes raid i chi ei dalu'n ôl petai'r gordaliad yn ganlyniad i gamgymeriad swyddogol, ac na fyddai disgwyl i chi wybod eich bod yn derbyn gordaliad. Os ydych mewn sefyllfa o'r fath ac y'ch hysbyswyd i ad-dalu'r gordaliad, gallwch herio neu apelio yn erbyn y penderfyniad.

Hyd yn oed os na achoswyd y gordaliad gan gamgymeriad swyddogol, gallwch ofyn i'r cyngor beidio â mynnu ad-daliad os oes gennych reswm da, er enghraifft, bod gennych broblemau iechyd neu broblemau ariannol difrifol.

Os cawsoch eich gordalu, gall yr awdurdod lleol hefyd eich archwilio am dwyll budd-dal tai. Dylech gael cyngor arbenigol pe digwydd hyn. Mae twyll budd-daliadau yn drosedd a gellid eich erlyn, neu fynnu eich bod yn talu cosb, neu gall y bydd tocio ar eich budd-dal yn y dyfodol.

Cwyno am sut y deliwyd â'ch hawliad

Os nad ydych yn hapus â'r gwasanaeth a ddarparwyd gan yr awdurdod lleol, er enghraifft os ceir oedi hir parthed eich hawliad budd-dal tai, neu os ydyw wedi gwneud camgymeriad, yna gallwch gwyno. Gallwch gwyno am sut mae'r awdurdod lleol yn delio â'ch hawliad, p'un ai ydych hefyd eisiau herio'r penderfyniad ynglŷn â'ch budd-dal tai ai peidio.

Mae gan bob awdurdod lleol ei gyfundrefn gwyno ei hun y mae'n rhaid iddo eich hysbysu amdani. Os dilynwch y gyfundrefn gwyno ac rydych yn dal yn anhapus, gallwch gwyno wrth yr Ombwdsmon Llywodraeth Leol.

Os oes angen cymorth arnoch i ddelio â budd-dal tai, neu unrhyw wedd arall ar fudd-daliadau lles, fe'ch argymhellwn i siarad ag un o'n ymgynghorwyr budd-dal lles ar 08001 225 6653 i gael cyngor arbenigol. Telephone specialist advice is only available if you qualify for legal aid. Mae cyngor arbenigol ar y ffôn i'w gael yn unig ar gyfer y sawl sy'n gymwys ar gyfer cymorth cyfreithiol.

nôl i'r dechrau