Skip navigation (access key S)

Access Keys:

Cyfrinachedd

Angen siarad â rhywun nawr?

  • Cael cyngor cyfreithiol cyfrinachol am ddim

    Galwch 08001 225 6653
  • Dydd Llun i Ddydd Gwener 9.00am i 8.00pm
  • Dydd Sadwrn 9.00am i 12.30pm
  • Mae galwadau yn costio o 4c y funud - neu gofynnwch i ni eich ffonio'n ôl

Chwiliwch am gynghorwyr yn eich ardal chi

41. A oes gen i unrhyw hawl i'r cartref a rannwn os ydyw yn enw fy mhartner yn unig?

Os ydych wedi bod yn byw gyda'ch partner ond heb briodi, dylech wybod nad oes y ffasiwn beth yng nghyfraith Cymru a Lloegr â 'gwraig gydnabyddedig' neu ‘ŵr cydnabyddedig'. Fel cydbreswylwyr (pobl sy'n byw gyda'i gilydd) rydych yn llygaid y gyfraith yn ddau unigolyn sy'n digwydd rhannu eiddo.

Erbyn hyn ceir mwy a mwy o gyplau yn byw gyda'i gilydd heb briodi. Fodd bynnag, am ba hyd bynnag y pery'r berthynas, mae'r gyfraith yn dal i ystyried y cwpl fel unigolion ar wahân heb hawliau na dyletswyddau tuag at ei gilydd petai'r berthynas yn dod i ben (oni bai eu bod o'r un rhyw ac wedi ffurfio partneriaeth sifil ffurfiol).

Mae i hyn ganlyniadau pellgyrhaeddol i gyplau, yn enwedig mewn perthynas â'u cartref, sef yr ased mwyaf fel rheol. Yn wahanol i gyplau priod, nid oes gan bartneriaid dibriod unrhyw hawliau sylfaenol i eiddo eu partner nac i gynhaliaeth petaent yn gwahanu. Yn y bôn, ei eiddo ef yw ei eiddo ef, a'i heiddo hi yw ei heiddo hi, a dylai'r hyn sy'n eiddo ar y cyd gael ei rannu'n gyfartal fel ag y byddid yn ei wneud ag unrhyw gydberchennog arall.

Mae p'un ai all y person nad yw'n berchen ar yr eiddo ennill unrhyw hawl iddo neu beidio oherwydd cyfraniadau a wnaeth i'r uned deuluol yn dibynnu ar drefniadau yn y cartref. Nid ydynt yn derbyn yr hawliau yma'n awtomatig. Fel rheol, dim ond cyfraniadau ariannol tuag at fuddsoddiadau cyfalaf yn y cartref, megis lwmp swm a dalwyd tuag at welliannau i'r eiddo neu a dalwyd oddi ar y morgais, fydd yn cael eu hystyried.

Weithiau gallwch ddadlau bod gennych hawliau oherwydd i chi dalu biliau tŷ a thaliadau morgais, ond nid yw hyn bob amser yn syml.Mae'n dibynnu a oeddech chi'n ystyried y cartref fel ased ar y cyd pan gychwynnoch fyw gyda'ch gilydd. Os gellir dangos y bu i chi'ch dau deimlo bod y cartref yn ased ar y cyd, bydd hyn yn helpu i sefydlu pa hawliau sydd i'r eiddo.

Mae'r cyfan yn dibynnu ar yr amgylchiadau, ac mae'n rhaid i'r rhai nad ydynt yn berchnogion brofi bod ganddynt hawl i'r eiddo.Gall yr achosion hyn fod yn gymhleth a dylech gael cyngor cyfreithiol os oes gennych unrhyw gwestiwn.

nôl i'r dechrau